Głównym motywem dzieciobójstwa jest sytuacja panująca w rodzinie. Zabójstwa dzieci częściej dokonują kobiety niż mężczyźni. Tak okrutne czyny mogą mieć podłoże depresyjne.
Kobiety obawiają się reakcji środowiska w przypadku niechcianej ciąży. Niektórzy klasyfikują dzieciobójstwo jako przestępstwo wypływające z pobudek erotycznych, kiedy kobieta zabijając niemowlaka, próbuje zatrzymać przy sobie partnera, którego lęka się utracić.
W przypadku dzieci małoletnich istotnym czynnikiem wpływającym na matki jest urzeczywistnienie marzeń, zamiarów, które dziecko może uniemożliwić. Są one związane m.in. z życiem zawodowym, utrzymaniem reputacji, chęcią małżeństwa w niedalekiej przyszłości. Bywa, że dzieci stają się obiektem odreagowania złych emocji, problemów, skierowaniem na nie złości zamiast na osoby, które kobieta chciałaby skrzywdzić, a które pozostają poza jej zasięgiem, np. konkubent.
Dzieciobójstwo w polskim prawie
Przestępstwo dzieciobójstwa sankcjonuje art. 149 k.k. Jest to typ uprzywilejowany zabójstwa. Pojęcie „okres porodu” wywołuje wiele kontrowersji w doktrynie. Niektórzy stoją na stanowisku, że obejmuje on zaledwie kilka godzin od urodzenia się dziecka, inni wydłużają go do doby.
Obecnie orzecznictwo rozumie te określenie w zgoła inny sposób. Przyjmuje się, że chodzi nie tylko o sam poród, ale również o określony czas po nim, jeśli miał wpływ na matkę i pozostaje w relacji z zabiciem dziecka. Bierze się pod uwagę zarówno czynniki medyczne, jak i psychologiczne (istnieją koncepcje, że okres ten może trwać nawet do kilkunastu dni).
Kiedy matki najczęściej zabijają?
Praktyka pokazuje, że matki najczęściej mordują swoje potomstwo zaraz po ich narodzinach, choć bywają przypadki zabicia dzieci, gdy znajdują się jeszcze w łonie. Do przestępstwa może dojść w wyniku działania (czynne, gdy matka powoduje u dziecka uraz natury zewnętrznej, celem odebrania mu życia), jak i zaniechania (bierne, gdy matka umyślnie zaniedbuje potomstwo, nie udziela potrzebnej pomocy).
Profil psychiczny dzieciobójczyni
Badania na temat dzieciobójczyń
Według badań A. Księżopolskiej-Breś przeprowadzonych w latach 2002-2006 przeciętna dzieciobójczyni to zazwyczaj: młoda kobieta, niekarana, nie posiadająca męża czy innych dzieci, mieszkająca w rejonach wiejskich, z niskim wykształceniem.
Z innych analiz wynika, że w okresie od 1999-2000, kiedy stwierdzono 28 przypadków dzieciobójstwa, sprawczynie miały od 17 do 26 lat, w większości pozostawały pannami, więcej niż połowa z nich urodziła się w mieście, gdzie mieszkały z rodzicami lub posiadały własne mieszkania.
Opierając się na badaniach przeprowadzonych przez J. Kołowskiego, można stwierdzić, że duża grupa kobiet zachodziła w ciąże z partnerami, z którymi pozostawały w związkach ‒ swój czyn argumentowały zaś strachem oraz negatywną opinią otoczenia.
Kolejne prace badawcze, których wyniki przedstawił zespół naukowców pracujących pod kierownictwem K. Marzec-Holki, potwierdzają wcześnie zakończoną edukację oraz bezrobocie dzieciobójczyń. Przyczyn zabójstwa szukają w problemach rodzinnych, stresie, stanach depresyjnych kobiet oraz uzależnieniach.
Dyskusje na temat dzieciobójczyń
Od lat trwają dyskusje czy przyczyn pozbawienia życia potomstwa należy szukać w psychice młodych matek, które pozostają pod silnym wpływem zdarzenia, jakim jest poród, czy może kwestie społeczne nie są tutaj czynnikiem przeważającym (zła sytuacja finansowa, odrzucenie przez grupę społeczną).
Wiele osób nie do końca zdaje sobie sprawę, jak silnie oddziałuje na nas otoczenie, w którym żyjemy. Kobieta rodząca nie pozostaje odporna na naciski, jej zachowanie może wypływać z lęku o przyszłość.